زهرا محسنی پته دوزی

زهرا محسنی هنرمندی بنام در رودوزی های سنتی ایران

زهرا محسنی، هنرمند خستگی‌ناپذیر ایرانی است که پنجاه سال از زندگی خود را وقف یادگیری و آموزش “رودوزی های سنتی ایران” کرده است. نام وی بیشتر با نشان یونسکو در رشته “ابریشم دوزی کلات” گره خورده است.

خانم زهرا محسنی متولد ۱۳۲۷ در ساری است. وی از سال ۱۳۴۶ ساکن مشهد است. مهاجرت وی به مشهد به دلیل قبولی در رشته پزشکی در دهه چهل بوده است. خانم محسنی به رغم پذیرفته شدن در رشته پزشکی در دهه چهل، به هنر رو می‌آورد و پس از چندی در اوایل دهه ۵۰ به استخدام آموزش و پروش مشهد درمی‌آید.

فعالیت‌های هنری زهرا محسنی

وی پس از انقلاب و در سال ۶۷، نخستین کارگاه صنایع دستی مشهد را برای دختران مشهدی دایر کرد. همچنین در سال ۷۱ کارگاه صنایع دستی برای معلمان را در اداره ارشاد وقت راه‌اندازی کرد. از تاثیرگذارترین اقدامات خانم محسنی، تاسیس “فرهنگسرای فرخ” بود که از سال ۸۱ تا ۸۹، هنرمندان زیادی را تربیت کرد.

وی از نبود کلاس های آموزش هنر در دوران کودکی خود می‌گوید و سختی‌هایی که در این مسیر وجود داشت. خود او می‌گوید: “من با دیدن یک تابلو گلدوزی شده از گل مینا در دست دوستم، عاشق این هنر شدم و خودم بدون هیچ آموزشی در خانه شروع به گلدوزی کردم”.

سمت راست: دکتر زهرا محسنی، سمت چپ: خانم عطایی مدرس پته دوزی، پارسی کرفت (محل: کتاب چهارباغ اصفهان)

نشان‌های ملی و بین‌المللی

رشته تخصصی خانم محسنی “رودوزی های سنتی ایران” است. وی در سال ۱۳۹۰ نشان اصالت یونسکو را در رشته “ابریشم دوزی کلات” به دست آورد. همچنین در سال ۹۱ موفق شد عنوان “هنرمند برتر صنایع دستی کشور” را کسب کند. در سال ۹۲، شورای ارزیابی هنرمندان، شاعران و نویسندگان ایران، نشان درجه یک هنری را در رشته “رودوزی های سنتی ایران” به دکتر محسنی اهدا کرد.

تالیفات زهرا محسنی

وی صاحب تالیفات متعددی در زمینه صنایع دستی و بخصوص رودوزی های سنتی ایران است. یکی از آثار ارزشمند وی کتابی بسیار نفیس و ماندگار با عنوان “شاهکارهای هنری در آستان قدس رضوی، ضریح پوش ها و صندوق پوش ها” است که در سال ۱۳۹۳ توسط موسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی به چاپ رسید.

زهرا محسنی پته دوزی

این کتاب از سلسله کتاب‌های “شاهکارهای هنری در آستان قدس رضوی” است که به بخش ضریح پوش ها و صندوق پوش ها پرداخته است. قبل از آن، چهار مجموعه از این کتاب‌ها (۱. منتخب قطعات نستعلیق، ۲. کتیبه‌های مسجد گوهرشاد، ۳ و ۴. معرفی قرآن‌های نفیس در دو جلد) به چاپ رسیده بود و در حقیقت این مجلد، سری پنجم از شاهکارهای آستان قدس رضوی است که با تلاش خستگی‌ناپذیر خانم دکتر محسنی به چاپ رسیده است.

مجموعه آثاری که در کتاب ضریح پوش ها مورد بررسی قرار گرفته است، تماما از آثار نگهداری شده در خزانه آستان قدس رضوی است که کمتر مورد توجه قرار گرفته بود. قدمت این آثار روی هم رفته شامل قطعات هنری استفاده شده در آستان قدس رضوی از سال ۵۰۰ هجری قمری به این سوست.

اخیرا (بهار ۱۳۹۹)، معاونت صنایع دستی استان خراسان رضوی، مجموعه‌ای از کتابچه‌های آموزشی از استاد محسنی با عنوان “مبانی دوخت های سنتی ایران از ابتدا تا پیشرفته” منتشر کرده است. خانم محسنی در این جزوه‌ها تمامی دوخت های پایه مورد نیاز در سوزندوزی های سنتی ایران را به صورت کاملا تصویری و توضیحاتی کافی به نمایش درآورده است. این اقدام ایشان، این امید را در جامعه هنری به وجود آورده است که گام‌های جدی‌تری در تبیین دایره المعارف رودوزی های ایران برداشته شود.

 

شماره مجلد

سرفصل‌ها دسترسی به کتابچه

کتابچه یکم

شلال ساده، شلال ساده با پیچ، شلال ساده با مارپیچ، بخیه ساده، بخیه ساده با پیچ، بخیه ساده با مارپیچ، شلال سه ردیفه زینتی مارپیچ، شلال سه ردیفه زینتی دوبل، شلال سه ردیفه زینتی مورب و شلال سه ردیفه زینتی مورب نامتقارن

کلیک کنید

کتابچه دوم

زنجیره ساده، زنجیره ساده با بست افقی، زنجیره ساده با بست عمودی، زنجیره باز، زنجیره ضربدری (پیچ)، زنجیره هفت و هشت، زنجیره دوبل، زنجیره گیسو، زنجیره حلقوی و زنجیره رومی

کلیک کنید

کتابچه سوم

زیگزاگ ساده، زیگزاگ با دوخت تزئینی ۱، زیگزاگ با دوخت تزئینی ۲، زیگزاگ فشرده، زیگزاگ درهم، هفت و هشت ساده، هفت و هشت با دوخت تزئینی ۱، هفت و هشت با دوخت تزئینی ۲ و هفت و هشت دوبل

کلیک کنید

کتابچه چهارم

ترکیبی ساده، ترکیبی شاخک حلزونی، دوخت پَر مستقیم فشرده، دوخت پَر یک تایی، دوخت پَر دوتایی، دخت پَر سه تایی و دوخت جوانه

کلیک کنید

حتما بخوانید  نکات پته دوزی و رعایت اصول کلیدی
6 پاسخ
    • یعقوب اسعدی
      یعقوب اسعدی گفته:

      با تشکر از شما.
      این کتاب جزو کتاب های منتشر شده در موسسه آفرینش های آستان قدس رضوی است که تیراژ آن محدود بوده و بیشتر به سازمان ها و ارگان های مختلف ارائه شده است.
      اگر در اصفهان یا تهران هستید، می توانید این کتاب را در آرشیو معاونت صنایع دستی استان خود بیابید.
      در اصفهان، لطفا به معاونت صنایع دستی استان اصفهان در خیابان ۲۲ بهمن، نزد خانم یحیی نژاد مراجعه نمایید.

      پاسخ
  1. جهانشاهی
    جهانشاهی گفته:

    خانم محمدی عزیز
    سلام و ادب
    بسیار باعث افتخار است و تحسین برانگیز پشتکار شما در احیای پته های قدیمی
    چقدر به روح و روان انسان آرامش و شادی می بخشه و لذت می برم از هنر پته دوزی شما
    خدا قوت
    ان شالله موفق باشید

    پاسخ
    • یعقوب اسعدی
      یعقوب اسعدی گفته:

      سلام دوست عزیز. اینجا صفحه خانم محسنی از هنرمندان بزرگ ایران هست. فکر می کنم با صفحه خانم محمدی نژاد جابجا نوشتید.

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *