نقش قامه در هنر خاتم کاری

قامه مکعب مستطیلی است که از چسباندن قطعات تشکیل دهنده خاتم ایجاد می شود. قامه را به وسیله پرس، تحت فشار قرار داده و برای برش های نازک به ضخامت ۱ میلی متر آماده می کنند.

تعریف قامه

در صورتی که منشورهای چوبی و غیرچوبی از پهلو به هم چسبیده شود، به طوری که نقش مشخصی ایجاد شود، به آن قامه گفته می شود. به طور کلی تفکیک هنر خاتم با سایر هنرهای چوبی، وجود قامه می باشد. خاتم به لایه های مقطعی گفته می شود که از راس قامه با ضخامت یک میلی متر برش داده شود. قامه بندی، مهمترین بخش هنر خاتم به شمار می رود.

نقش های قامه مربع

هنر خاتم مربع تک قامه ای و سه قامه ای یا تصویری که به صورت ابداعی و مربوط به دهه اخیر می باشد، حائز هیچ اثر یا آثار به جا مانده از استادکاران قدیمی نیست. در مقابل، آثاری از نقش مایه های قدیمی و حائز شرایط میراثی در خاتم مربع دو قامه ای مشاهده می شود. شواهد تاریخی خاتم دو قامه ای از قرن هشتم قمری قابل ردیابی است.

قامه خاتم

  • نقش چهار قل: این نقش نخستین نقش خاتم مربع به شمار می رود. این نقش در رحل قرآن منسوب به رحل سلمان اصفهانی دیده می شود. این خاتم، قدیمی ترین نمونه به جا مانده از قرن هشتم قمری است که در موزه متروپولیتن نگهداری می شود.

قامه خاتم

قامه خاتم

  • نقش زنجیره: از سه بار روی هم گرفتن نقش چهار قل، نقش زنجیره به دست می آید.
  • نقش مورد: شکل گیری این نقش را می توان با فعالیت پیروان مکتب لا مرتبط دانست. این مکتب که شواهد وجودی آن به قرن دوم قمری بر می گردد، بر پایه نفی تمامی امور دنیوی استوار است. این نقش از ترکیب دو کمله “لا” که به صورت سیاه و سفید و به حالت وارونه در کنار یکدیگری قرار می گیرد، تشکیل شده است. کاربرد این نقش در هنر منجر به تولید نوعی نمادپردازی و رمزگونه­ گی شده که در بطن خویش به چیزی بیشتر از نقش دلالت می­ کند.

 

قامه خاتم

حتما بخوانید  خاتم کاری هنر چوب و فلز و استخوان
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *