ابزارهای پته دوزی

برای پته دوزی به چه ابزارهایی نیاز دارم؟

ابزار پته دوزی در اصل شامل سوزن چنایل، قیچی یا نخ چین و انگشتانه است. با این وجود در دوخت های هنری، هنرمندان نقش های پته را با استفاده از شابلن یا کاربن بر روی شال منتقل می‌کنند.

رودوزی ها و سوزن دوزی ها از ساده‌تزین هنرهای دستی از نظر برخورداری از ابزار دوخت به شمار می‌روند، به طوری که سوزن اصلی‌ترین ابزار پته دوزی محسوب می‌شود.

سوزن چنایل (ابزار پته دوزی)

معمولا برای انجام دوخت بر روی سطح پارچه در هنرهای مختلف دستی از سوزن‌های متفاوتی استفاده می‌شود. از سوزن کرول (Crewel) برای گلدوزی، از شارپ (Sharp) برای خیاطی و ابریشم دوزی، از تپستری (Tapestry) برای شماره دوزی و از چنایل (Chenille) برای پته دوزی استفاده می‌شود. علاوه بر اینها از سوزن منجوق دوزی و سوزن رفو نیز برای مصارفت دیگر استفاده می‌شود.

ابزار پته دوزی

سوزن های کرول: سمت چپ ـ سوزن های شارپ: سمت راست

برای انجام دوخت در پته دوزی از سوزن چنایل استفاده می‌شود. این نوع از سوزن دارای چشمه بزرگی بوده و برای رد شدن نخ پشمی از آن بسیار مناسب است. سوزن چنایل از نظر ظاهری شباهت فراوانی به سوزن تپستری دارد. تنها تفاوت آنها در میزان تیزی قسمت نوک است. معمولا نوک سوزن تپستری مدور بوده و از تیزی لازم برخوردار نیست، اما نوک سوزن چنایل تیز بوده و مناسب پارچه ضخیمی مثل شال یا عریض است. معمولا از سوزن تپستری برای دوخت بر روی پارچه های شماره دوزی و از سوزن چنایل برای دوخت بر روی پارچه های ضخیم تر و با جزئیات بیشتر استفاده می‌شود.

باید به این نکته مهم توجه داشت که بلند بودن طول سوزن باعث هدر رفت نخ هنگام کور کردن نخ در پشت کار می‌شود. از طرف دیگر اندازه طول سوزن باید با اندازه انگشت دوزنده نیز مطابقت داشته باشد.

نکته مهم ایمنی در دوخت پته با سوزن

شما ممکن است در دوخت پته دوزی از دو یا سه سوزن با شماره های مختلف استفاده کنید. بنابراین برای مرتب بودن سوزن ها و جلوگیری از پخش شدن آنها در سطح زمین و نیز پیشگیری از آسیب‌های فیزیکی احتمالی بهتر است از بالشتک سوزن استفاده کنید.

ابزار پته دوزی

شماره سوزن به چه معناست؟

حتما برای شما هم پیش آمده است که هنگام خرید سوزن، فروشنده، شماره سوزن را از شما می‌پرسد. در اصل شماره سوزن بستگی به میزان ضحامت بدنه سوزن و اندازه چشمه آن دارد. به عبارت دیگر هر چقدر سوزن مورد نظر شما نازک تر و اندازه چشمه آن کوچک‌تر باشد، شماره آن سوزن از نظر عددی بزرگ‌تر خواهد بود.

ابزار پته دوزی

معمولا برای دوخت پته از سوزن چنایل با شماره­ های ۲۴، ۲۵ و ۲۶ استفاده می‌شود. در تصویر بالایی، سوزن هایی که با شماره نشان داده شده است، سوزن‌های چنایل را در شماره های مختلف به تصویر کشیده است و سوزن چنایل شماره ۲۴ و ۲۶ به خوبی مشخص است.

کاربن یا شابلن

معمولا در قدیم برای انتقال طرح از روز کاغذ به سطح شال یا عریض (مرحله گرته‌زنی) از خاک زغال یا پودر گچ استفاده می‌شد. اما امروزه از کاربن یا شابلن برای این امر استفاده می‌شود.

گل زنبق یکی از گل های رایج در پته دوزی است

انگشتانه (ابزار پته دوزی)

هنگام دوخت پته دوزی و به ویژه هنگام انجام دوردوزی پتک ها یا متن آبدوزی و یا متن دوزی به روش لانه زنبوری به دلیل تجمع نخ در یک نقطه و نیاز به فشار دست جهت عبور سوزن از روی پارچه به پشت آن، نیروی مضاعفی بر انگشت های درگیر وارد می شود. بنابراین هنرمند پته دوز از وسیله‌ای به نام انگشتانه استفاده می‌کند. انگشتانه، وسیله‌ای فلزی یا پلاستیکی و یا چرمی است که در هنگام دوخت پته، از انگشت درگیر در دوخت (انگشت سوم یا وسطی)، محافظت کرده و سرعت دوخت را بالا می‌برد.

ابزار پته دوزی

قیچی یا نخ‌چین (ابزار پته دوزی)

قیچی وسیله‌ای فلزی است که از آن برای چیدن نخ هنگام کار بر روی پته استفاده می‌شود. معمولا به جای قیچی از نخ چین نیز استفاده می‌شود. امتیاز اصلی نخ چین نسبت به قیچی راحتی استفاده از آن و بالابردن سرعت عمل دوزنده پته است. نکته مهمی که باید به یاد داشته باشید این است که با اینکه نخ یا ریس پته دوزی از جنس نرمی برخوردار است، اما هرگز از دست خود برای چیدن نخ پته استفاده نکنید. این کار باعث جمع شدن الیاف شال پته دوزی می‌شود و کار شما از نظر فنی دچار آسیب و مشکل می‌شود.

ابزار پته دوزی

حتما بخوانید  مدرک پته دوزی را از کجا و چگونه بگیرم؟
2 پاسخ
    • یعقوب اسعدی
      یعقوب اسعدی گفته:

      با سلام.
      تشکر از سوال خوب شما. بله، مشکلی وجود نخواهد داشت. رنگ کاربن پس از پیاده شدن بر روی شال خام و اتمام کار دوخت با یک بار شستن از بین خواهد رفت.

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *