پته‌دوزی، انواع دوخت‌ها و نحوه دوختن پته

دوخت‌های پته در نوع سنتی آن شامل ساقه‌دوزی، سایه‌دوزی، پتک‌دوزی و برگ‌دوزی است. 

انواع دوخت‌های پته‌

دوخت‌های پته (پته‌دوزی سنتی) دارای تنوع جالب توجهی است. با این حال در سال‌های اخیر، دوخت‌های دیگری نیز وارد این هنر اصیل ایرانی شده است. دوخت‌های پته‌ شامل رودوزی، پتک‌‌دوزی و برگ‌دوزی می‌باشد. در زیر به بررسی هر کدام از این دوخت‎‌های می‌پردازیم.

رودوزی

رودوزی شامل خط‌دوزی تمامی خطوط اصلی طرح و پر کردن فواصل خالی بین پتک‌ها به صورت بخیه بلند و بست زدن است. ساقه‌دوزی و سایه‌دوزی از انواع دوخت‌های رودوزی به شما می‌روند. به ساقه‌دوزی، ساق‌دوزی یا خط‌دوزی نیز گفته می‌شود.

نحوه دوخت ساقه‌دوزی

برای شروع ساقه‌دوزی، ابتدا، چندین شلال بر روی پارچه پته زده شده و سپس دوخت ساقه‌دوزی شروع می‌شود. فاصله بین شلا‌ل‌ها نباید بیشتر از نیم سانتی‌متر باشد. ساقه‌دوزی بایستی از یک طرف انجام شود. به طوری که اگر نخ، در پائین قرار گرفته باشد، تا پایان دوخت ساقه، باید در پائین قرار بگیرد و بر عکس. دقت کنید که دوخت‌های ساقه در تمامی مراحل دوخت، یک اندازه بوده و به میزان یکنواختی کشیده شود. در زیر، دو مرحله دوخت شلال آموزش داده می‌شود:

دوخت‌های پته

دوخت‌های پته

پس از دوخت شلال، نوبت به ساقه‌دوزی می‌رسد که در زیر به آموزش آن پرداخته می‌شود:

دوخت‌های پته

دوخت‌های پته

دوخت‌های پته

پتک‌دوزی

از پتک برای پردوزی یا پر کردن فاصله بین خطوط استفاده می‌شود. پتک‌دوزی به سه نوع پتک مورب، پتک مربع (چهار گوش) و پتک بلند (بخیه رومانی) تقسیم می‌­شود. از پتک مربع برای دوخت خطوط حاشیه و از پتک مورب برای دوخت متن پته استفاده می‌شود.

نحوه دوخت پتک مریع

از پتک مربع یا چهار گوش برای پر کردن فضای میانی خطوط موازی استفاده می‌شود. معمولا فاصله بین خطوط موازی، نیم سانتی‌متر است. نحوه دوخت پتک مربع به این صورت است که ابتدا سوزن را از یک گوشه مربع بیرون آورده و یک زاویه ۹۰ درجه با سوزن ایجاد می‌­شود. سپس با استفاده از بخیه رومانی، زاویه دوخت را ثابت می­‌کنیم. جهت کامل شدن مربع، همین کار را روبروی زاویه تکرار می‌کنیم. به توصیه اساتید، تعداد پتک‌ها در هر ۱۰ سانتی‌متر، ۲۵ پتک است.

نحوه دوخت پتک بلند (دراز یا چهار سوزنه)

از پتک بلند برای دوخت فضای اطراف نقش‌های پته استفاده می‌شود. برای دوخت پتک بلند، از دو شلال که از یک نقطه خارج می‌شود، استفاده می‌شود که با یک بست، دوخت انجام شده، ثابت می‌شود. بست ایجاد شده باعث به وجود آمدن شیاری بین شلال‌ها می‌شود که در این حالت، بین دو پتک بلند، یک دوخت رودوزی با رنگ دیگر انجام می‌شود.

برگ­‌دوزی

برگ‌دوزی، آخرین مرحله دوخت پته است که باعث زیبایی دوچندان پته می‌شود. این نوع دوخت که حالتی زیگزاگ دارد، در حاشیه گل‌ها یا اطراف ترنج‌ها و جقه‌ها انجام می‌شود. برگ‌دوزی شامل بخیه‌ مورب و بخیه شویدی به صورت کوتاه و بلند است.

حتما بخوانید  پته‌دوزی و مراحل تولید و دوخت آن
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *