موزه هنرهای تزئینی

موزه های هنرهای تزئینی در ایران

موزه هنرهای تزئینی تهران و موزه هنرهای تزئینی اصفهان، دو موزه مطرح در زمینه نمایش آثار قدیمی رودوزی های سنتی ایران و سوزن دوزی های سنتی ایران است.

موزه هنرهای تزئینی تهران و اصفهان محل نمایش فاخرترین آثار مربوط به صنایع دستی و سایر هنرهای سنتی ایران است. این دو موزه از حیث نگهداری از دو اثر پته دوزی قدیمی از اهمیت بالایی برخوردار هستند. در زیر به بررسی هر دو موزه پرداخته می‌شود:

موزه هنرهای تزئینی تهران

موزه هنرهای تزئینی تهران از مهمترین منابع بررسی پته های قدیمی به شمار می‌رود. این موزه در سال ۱۳۳۸ شمسی توسط نهاد “هنرهای زیبای کشور” ابتدا در خیابان امیر کبیر ساخته شد. موزه هنرهای تزئینی در سال ۱۳۵۳ به دلیل گسترش آن به مکان جدیدش که ساختمانی چهار طبقه است، در خیابان کریم خان زند (نرسیده به میدان ولیعصر) انتقال یافت. طبقه اول این موزه شامل دوخت ها و بافته های سنتی ایران است. آثار این موزه مربوط به قرن یازدهم تا چهاردهم هجری قمری است. با این وجود برخی از اشیاء این موزه از قدمتی ۱۵۰۰ ساله برخوردار است.

موزه هنرهای تزئینی

بخش های مختلف موزه هنرهای تزئینی تهران

موزه هنرهای تزئینی تهران از نه بخش تشکیل شده است که در چهار طبقه جایگذاری شده است: ۱. بخش نمایشگاه دائمی از آثار کاخ مرمر، ۲. بخش پارچه و بافته، ۳. بخش اشیاء خاتم بندی شده، ۴. بخش اشیاء منبت، معرق و مشبک، ۵. بخش اشیاء رنگ و روغنی، ۶. بخش فلز، ۷. بخش شیشه، ۸. بخش نقاشی و مینیاتور و ۹. بخش خط و کتابت

طبقه همکف موزه هنرهای تزئینی مشتمل بر منبت کاری، معرق کاری و خاتم کاری، طبقه دوم مشتمل بر خاتم کاری، منبت کاری، لاکی، فلز و شیشه و طبقه سوم متشمل بر آثار نقاشی و مینیاتور است. در بخش بافته ها و دوخت های سنتی ایران آثاری از جمله قلمکار، ترمه، پته دوزی (فته دوزی یا سلسله دوزی)، قلاب دوزی، گلابتون دوزی، بخارادوزی، سکمه دوزی، تکه دوزی و نقده دوزی، جاجیم و قالیچه در معرض نمایش قرار داده شده است.

این موزه محل نمایش یک تخته پرده کعبه است که از جنس مخمل مشکی است. در دوخت این پرده از گلابتون دوزی و ده یک دوزی استفاده شده است. ابریشم استفاده شده در این پرده دارای خلوص ۸۵ درصد بوده و طلای مورد استفاده در آن ۲۲ عیار اشرفی است. بر روی این پرده، آیات ۱۲۶ و ۱۲۷ سوره بقره به خط ثلث و رقاع نقش بسته است.

پته مرغوب

از جمله آثار این موزه می‌توان به قدیمی‌ ترین پته دوخته شده در ایران (استان کرمان) اشاره کرد. این اثر پته دوزی که با نخ های ابریشمین دوخته شده است، در ابعاد یک سوزنی (مستطیل شکل) بوده و تاریخ دوخت آن مربوط به سال ۱۲۸۵ قمری است. از ویژگی‌های مهم این پته، طرح ویژه آن است که از محرمات جناغی و گل‌های افشان ریز تشکیل شده است. از دیگر ویژگی‌های این پته می‌توان به رنگ زمینه آن اشاره کرد که تماما کرم رنگ است. دور تا دور این پته، پتک دوزی شده و با نقش بته جقه قهر و آشتی تزئین شده است.

موزه هنرهای تزئینی اصفهان

موزه هنرهای تزئینی اصفهان در سال ۱۳۷۵ شمسی در یکی از ساختمان‌های قدیمی متعلق به دوره صفوی آغاز به کار کرد. این بنا در دوره صفوی به عنوان رکیب خانه (محل نگهداری یراق آلات اسب و مرکب‌های سلطنتی) مورد استفاده قرار می‌گرفت. رکیب خانه در دوره قاجار و هنگام حکومت ضل السلطان به اندرونی اختصاصی وی تبدیل شد. در دوره پهلوی از این ساختمان به عنوان “اداره آمار و ثبت احوال” استفاده می‌شد.

موزه هنرهای تزئینی

اصفهان، عمارت رکیب خانه

این موزه از هفت بخش ۱. خط و کتابت، ۲. آثار لاکی و روغنی، ۳. دست بافته های و رودوزی های سنتی ایران، ۴. نگارگری، ۵. آبگینه، ۶. فلز و ۷. آثار چوبی تشکیل شده است. در بخش رودوزی های سنتی ایران آثاری از استان کرمان موجود است که در بین آنها یک قطعه سوزنی پته دوزی شده متعلق به دوره قاجار نگهداری می‌شود.

حتما بخوانید  هنر پته دوزی چیست؟
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *