نقش های خاتم

نقش های خاتم مربع تک قامه ای، دو قامه ای و لایه ای

نقش های خاتم

نقش های خاتم در راس قامه و از برش سطح مقطع آن ایجاد می شود. سطح مقطع خاتم از کنار هم گذاشته شدن اجزای مثلث یا مربع تشکیل می شود. این طرح ها بسته به نوع نقش، نام های مختلفی دارد. طرح های خاتم مربع عبارتند از سواد و بیاض، شمسه هشت و چلیپا، مورد، مورد مداخل، مورد گسترده، چشم بلبلی، موج، چهار قل، پنج رگی، زلفک، پلکانی، جناقی، آنالیز لوز، آنالیز متوازی الاضلاع، هشت و چهار لنگه، زیگزاک و پیچ.

 

نقش های خاتم هشت و چهار لنگه

 

خاتم مربع تک قامه ای

خاتم مربع تک قامه ای چیست؟

خاتم مربع تک قامه ای

در صورتی که منشورهای چوبی و غیرچوبی از پهلو به هم چسبیده شود، به طوری که نقش مشخصی ایجاد شده و لایه ­های مشابهی با لایه کردن مقطعی آن به دست آید، خاتم شکل می­ گیرد. خاتم مربع تک قامه ای در سال ۱۳۸۹ در اصفهان ابداع شد. اولین نمونه این نوع خاتم، کتبیه ­ای است که در آن نام علی بن ابیطالب به صورت سیاه و سفید تکرار می­ شود. به همین دلیل به این نوع خاتم، خاتم مربع کتبیه ­ای نیز گفته می ­شود. در این خاتم، امکان بستن قامه­ با نقش ­های گل­دار در زمینه­ مربع وجود دارد.

 

خاتم مربع تک قامه ای

خاتم مربع تک قامه ای

خاتم مربع و ابزارهای تولید آن

خاتم مربع چیست؟

خاتم مربع تک قامه ای

مربع تک قامه ای

خاتم مربع دو قامه ای

مربع دو قامه ای (نقش مورد)

خاتم لایه ای

خاتم لایه ای

خاتم مربع یکی از انواع خاتم است. خاتم به سطحی گفته می شود که از مثلث های کوچک تشکیل شده است. در حالت کلی خاتم به دو نوع خاتم مثلت و خاتم غیر مثلث تقسیم می شود. هنرمندان، خاتم غیر مثلث را به لایه ای، مربع و ترکیبی تقسیم کرده اند.

انواع خاتم


از این نوع خاتم چه چیزهایی تولید می شود؟

اجزاء تشکیل دهنده این نوع خاتم، به شکل مربع است و  به سه نوع تک قامه ای، دو قامه ای و تصویری تقسیم می شود. از خاتم تک قامه ای برای تولید کتیبه های چوبی به خط کوفی بنایی و از خاتم مربع دو قامه ای برای تولید نوارهای زینتی در حاشیه آثار چوبی استفاده می شود. از خاتم سه قامه ای یا تصویری نیز برای ایجاد تصاویری نظیر نقش های سنتی، چهره و منظره استفاده می شود.

خاتم مربع

ابزارهای خاتم کاری

خاتم مربع

ابزارهای خاتم کاری

ابزارهای خاتم کاری

ابزارهای این نوع خاتم عبارت است از:

  • مغار
  • پنس
  • خط کش
  • کولیس
  • انواع پیچ دستی
  • پرس
  • چسب نواری کاغذی
  • چسب نجاری
  • لیسه
  • نخ پرک (پنبه ای)
  • سوهانچه
  • پتک
  • سمباده نواری