sermeh

سرمه دوزی و ابزار مورد استفاده در دوخت آن


سرمه دوزی یکی از رودوزی­ های سنتی ایران است که با استفاده از نخی فلزی به نام سرمه انجام می­ شود. در سرمه­ دوزی از پارچه های ترمه یا مخمل و کتان است.

سرمه دوزی

سرمه­ دوزی یکی از رودوزی­ های سنتی ایران است که با استفاده از نخی فلزی به نام سرمه انجام می­ شود. سرمه در قدیم، نخی ارتجاعی از جنس طلا، نقره و آلیاژ بود که به صورت چهارگوش مربعی یا مستطیلی دور نخ ابریشمی تابیده می­ شد، اما امروزه بیشتر به صورت فنری ساخته می­ شود. در گذشته، سرمه دوزی، هنری صرفا فاخر به شمار می رفت که اوج شکوفایی آن مربوط به استفاده در کتیبه­ دوزی پرده کعبه است. در پرده کعبه، آیات قرآن به صورت خطوط مختلف اسلامی و با دوخت سرمه پیاده می­ شود. در حال حاضر، رومیزی، روتختی، سجاده، جانماز، جلد قرآن و تابلو از مهمترین اشکال تولیدات هنر سرمه دوزی در بازار به شمار می­ روند که غالبا در شهرهای اصفهان، کاشان، تهران و یزد تولید می­ شود.

 سرمه دوزی

پارچه مورد استفاده

پارچه مورد استفاده در سرمه­ دوزی، ترمه یا پارچه ساده نظیر مخمل و کتان است. در صورت استفاده از پارچه ساده باید طرح مورد نظر بر روی پارچه منتقل شود که این کار توسط کاربن انجام می­ شود، اما در صورتی که از پارچه ترمه استفاده شود، از نقش و نگارهای خود پارچه جهت سرمه­ دوزی استفاده می شود. در گذشته سرمه­ دوزی بر روی پارچه ترمه انجام می شد که دلیل این امر برخورداری از زیبایی و ضخامت لازم برای نگهداری سرمه بوده است. از همین رو امروزه در دوخت سرمه بر روی پارچه­ های ساده، به منظور ایجاد ضخامت لازم در پارچه، از چسب لایی در پشت پارچه استفاده می­ شود.

ابزار دوخت سرمه    

ابزار دوخت سرمه عبارت است:

۱٫ پارچه ترمه یا ساده

۲٫ انواع سرمه نظیر سرمه ساده  و سرمه تراش (معمولا از سرمه ساده جهت دوردوزی و از سرمه تراش برای توپردوزی استفاده می­ شود)

۳٫ مروارید

۴٫ سوزن سرمه­ دوزی در شماره ­های مختلف

۵٫ پنبه جهت برجسته­ دوزی

۶٫ نخ سفید یا کرم

۷٫ دستگاه سرمه برای نگهداری حین دوختن

۸٫ قیچی

برای دسترسی به استاندارد آموزش شغل سرمه دوز که از سوی سازمان آموزش فنی و حرفه ای ارائه شده است به لینک های زیر مراجعه نمایید:

استاندارد مهارت و آموزشي سرمه دوز سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور (عمومی)

استاندارد مهارت و آموزشي سرمه دوز سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور (درجه ۱)

حتما بخوانید  منطقه آسیا و اقیانوسیه شورای جهانی صنایع دستی
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *